Trong hành trình thám hiểm Sơn Đoòng, hành lang Passchendaele là thử thách bùn lầy dài 400m khiến nhiều nhà thám hiểm nhớ mãi. Tuy nhiên, nơi đây sở hữu diện mạo thay đổi kỳ diệu theo mùa, khô ráo thì bùn đặc quánh, mưa xuống lại biến thành hồ nước xanh ngọc bích huyền ảo. Vẻ đẹp kỳ vĩ độc nhất này từng lọt vào mục “Your Shot” của National Geographic và trở thành niềm cảm hứng cho hàng loạt nhiếp ảnh gia quốc tế.
Bài viết này sẽ giải thích nguồn gốc tên gọi độc đáo của hành lang Passchendaele, đồng thời mô tả chi tiết trải nghiệm thực tế khác biệt giữa hai mùa mưa – khô giúp bạn chuẩn bị tốt nhất cho chuyến đi.
Tổng quan về hành lang “Passchendaele Sơn Đoòng”
Để hiểu vì sao tour thám hiểm Sơn Đoòng được xếp vào danh mục những hành trình mạo hiểm bậc nhất thế giới, bạn phải trực tiếp đối diện với cấu trúc địa hình độc đáo bên trong lòng hang. Hành lang Passchendaele là một đoạn hang ngầm dài khoảng 400m nằm sâu trong hệ thống hang Sơn Đoòng thuộc Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng.
Về lộ trình, du khách sẽ chính thức đặt chân đến hành lang này vào ngày thứ 5 của chuyến thám hiểm, ngay sau khi rời khỏi Hố sụt 2 (Doline 2 – còn gọi là Vườn Địa Đàng / Garden of Edam) và hướng về phía Bức tường Việt Nam (Great Wall of Vietnam). Lý do đây là đoạn đường bắt buộc phải đi qua bởi cấu trúc cơ học của hang Sơn Đoòng là một đường thẳng nối liền từ cửa vào đến điểm kết thúc. Hành lang Passchendaele đóng vai trò như lối dẫn duy nhất nối liền phần lòng hang chính với khu vực chân Bức tường Việt Nam. Để có thể tiếp cận chân bức tường đá khổng lồ cao 90m này và leo dây ra ngoài cửa sau của hang, hoàn thành trọn vẹn hành trình thám hiểm thay vì phải quay ngược trở lại đường cũ, mọi nhà thám hiểm đều không có lối đi nào khác ngoài việc đối mặt và vượt qua 400m đầy thử thách của Passchendaele.
Về mặt địa chất, đây là một phần của hệ thống thoát nước chủ đạo của khối đá vôi cổ kiến tạo nên Sơn Đoòng. Đoạn hành lang này được hình thành qua hàng triệu năm bởi dòng chảy của con sông ngầm. Khi dòng nước cuốn trôi các lớp trầm tích mẻ và bị bào mòn bởi tính axit của nước mưa, it để lại một đường hầm hẹp, dốc và tích tụ một khối lượng bùn đất bồi lắng khổng lồ sau mỗi mùa lũ quét. Sự đọng lại của lớp bùn mịn này chính là “đặc sản” tạo nên nỗi ám ảnh nhưng cũng là niềm tự hào của bất cứ ai vượt qua.
Nguồn gốc tên gọi: Bản hùng ca từ Thế chiến thứ nhất
Cái tên “Passchendaele” không phải là một danh từ tiếng Việt bản địa, cũng không phải ngẫu nhiên mà có. Nó được lấy từ tên một trận chiến tàn khốc bậc nhất trong Lịch sử Thế chiến thứ nhất – Trận Passchendaele diễn ra vào năm 1917 tại Bỉ (còn gọi là Trận Ypres thứ ba). Trận đánh này trong lịch sử quân sự gắn liền với những cơn mưa kéo dài dai dẳng, địa hình bị cày xới nát vụn thành một biển bùn lầy hút chặt lấy chân các binh sĩ, đòi hỏi một ý chí kiên cường và sức chịu đựng phi thường để có thể di chuyển hay sống sót.
Lý do những chuyên gia hang động đặt tên “Passchendaele”
Khi đoàn thám hiểm thuộc Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh (BCRA) cùng các chuyên gia Việt Nam lần đầu tiên tiếp cận và khảo sát sâu vào lối đi này vào mùa khô, họ đã phải đối mặt với một thực tế vô cùng khắc nghiệt. Quãng đường 400m hiện ra trước mắt họ không phải là nền đá vững chãi mà là một thảm bùn đặc quánh, trơn trượt. Mỗi bước đi của các nhà thám hiểm đều bị bùn mút chặt, dính dấp và dường như muốn nuốt chửng đôi giày chuyên dụng của họ.
Khung cảnh tối tăm dầm dề, sự vất vả cực nhọc để nhấc từng bước chân lên trong không gian hang tối đã ngay lập tức gợi nhớ đến sự gian khổ, kiên trì của các binh sĩ tại trận chiến năm xưa. Chính từ sự liên tưởng đầy tính ẩn dụ mang tính lịch sử đó, cái tên hành lang Passchendaele Sơn Đoòng đã ra đời như một sự tôn vinh dành cho lòng dũng cảm của con người trước thiên nhiên dữ dội.
Trải nghiệm vượt hành lang Passchendaele trong Sơn Đoòng mùa khô
Nếu bạn tham gia tour thám hiểm vào những tháng mùa khô, hành lang Passchendaele sẽ đón chào bạn bằng một diện mạo đầy thách thức. Lúc này, lượng nước rút đi để lại một mặt đất đặc quánh bùn, dẻo nhẹo và trơn như mỡ. Đây không phải là loại bùn đất thông thường ngoài đồng ruộng, bùn ngầm Sơn Đoòng mịn đặc, có độ mút (lực hút chân không) rất lớn. Khi bạn đặt chân xuống, sức nặng cơ thể đẩy chân lún sâu, và khi định nhấc chân lên, lớp bùn dường như níu chặt lấy mắt cá chân của bạn.
Không gian hành lang khá hẹp, ánh sáng tự nhiên hoàn toàn không chạm tới được, xung quanh chỉ là một màn đêm tịch mịch, chỉ nhìn thấy ánh đèn từ mũ bảo hiểm. Địa hình dốc và bề mặt lồi lõm vô hình bên dưới lớp bùn buộc người thám hiểm phải giữ thăng bằng liên tục. Chỉ một chút lơ là, bạn có thể trượt ngã và cả cơ thể sẽ lấm lem trong bùn lầy.
Trong suốt hành trình gian nan tại Passchendaele, đội ngũ porter và các trợ lý an toàn được đào tạo chuyên nghiệp luôn túc trực bên cạnh du khách. Họ là những con người có sức khỏe, am hiểu từng ngóc ngách, từng vùng bùn lún sâu của hành lang. Các trợ lý an toàn sẽ hướng dẫn bạn vị trí đặt chân chuẩn xác nhất, sẵn sàng đưa tay kéo bạn lên khi bạn bị sa lầy hoặc mất thăng bằng. Sự có mặt và những lời động viên vui vẻ của họ không chỉ đảm bảo an toàn tuyệt đối cho bạn về mặt thể chất mà còn là chỗ dựa tinh thần vững chắc, giúp bạn nạp lại năng lượng để tiếp tục hành trình vượt qua quãng đường này.
Cơ hội chụp ảnh hồ nước ngầm xanh ngọc bích cực đẹp
Sự kỳ diệu của hang Sơn Đoòng nằm ở chỗ nó là một thực thể sống, liên tục thay đổi theo mùa. Khi mùa mưa đến, lượng nước khổng lồ từ các con sông thượng nguồn đổ về, hành lang Passchendaele ngập hoàn toàn dưới dòng nước ngầm. Toàn bộ lòng hang bùn lầy của mùa khô giờ đây biến thành một hồ nước ngầm rộng lớn, sâu thẳm và lặng tờ.
Sự thay đổi diện mạo này ngoạn mục đến mức nếu một người đi Sơn Đoòng vào hai mùa khác nhau, họ sẽ ngỡ như mình đang đứng ở hai thế giới hoàn toàn riêng biệt. Sự khắc nghiệt, lấm lem của bùn đất lùi lại, nhường chỗ cho một vẻ đẹp tĩnh lặng và huyền ảo. Thay vì phải dùng sức gồng mình lội từng bước trong bùn đặc, du khách thám hiểm Sơn Đoòng mùa nước lên sẽ có một trải nghiệm hoàn toàn khác, di chuyển bằng thuyền bè phao chuyên dụng.
Ngồi trên những chiếc thuyền phao nhỏ, thả mình trôi theo dòng chảy chậm rãi của hồ ngầm, bạn sẽ cảm nhận được một bầu không khí mát lạnh nguyên sơ. Không gian bỗng chốc trở nên tĩnh mịch tuyệt đối, chỉ còn tiếng mái chèo khua nước khẽ khàng, tiếng giọt nước rơi từ trần hang cao hàng trăm mét xuống mặt hồ nghe rõ mồn một. Điều khiến hành lang Passchendaele mùa nước ngập trở thành thỏi nam châm thu hút các nhiếp ảnh gia quốc tế (như các tác phẩm từng gây chấn động trên mục Your Shot của National Geographic) chính là màu nước. Nước ở đây trong vắt đến mức thuần khiết, mang một màu xanh ngọc bích thẳm sâu do các khoáng chất đá vôi hòa tan tạo thành.
Khi bạn bật đèn đội đầu hay khi hệ thống đèn công suất lớn của đoàn thám hiểm quét qua, ánh sáng phản chiếu từ mặt nước lên trần hang tạo nên những làn sóng sáng lấp lánh như pha lê. Đặc biệt, nhìn xuống dưới làn nước xanh ngọc ấy, bạn có thể chiêm ngưỡng những mảng thạch nhũ, những khối đá cổ hàng triệu năm tuổi nằm chìm sâu trong lòng hồ. Chúng hiện lên mờ ảo, kỳ vĩ giống như một thành phố cổ bị lãng quên dưới đáy đại dương, tạo nên một khung cảnh huyền bí, độc nhất vu nhị.
Mặc dù hồ nước ngầm xanh ngọc bích hiện ra vô cùng quyến rũ và mát lành, kích thích khát khao được hòa mình vào dòng nước của du khách, nhưng có một quy định nghiêm ngặt. Du khách tuyệt đối không được bơi tại hành lang Passchendaele. Lý do là vì để đảm bảo an toàn tối đa cho lịch trình thám hiểm dày đặc, tại đoạn đường này không có các khoảng nghỉ dốc đá an toàn. Nước hồ ngầm có nhiệt độ rất thấp, việc xuống nước bơi có thể gây chuột rút hoặc hạ thân nhiệt đột ngột. Do đó, du khách chỉ được phép ngồi trên thuyền phao để thưởng ngoạn để giữ an toàn tuyệt đối.
Hành lang Passchendaele chính là minh chứng rõ nét cho mức độ thử thách của tour thám hiểm Sơn Đoòng. Mỗi mùa mang đến một diện mạo hoàn toàn khác nhau, sự gian khổ, đòi hỏi ý chí kiên cường trong bùn lầy mùa khô và vẻ quyến rũ, huyền ảo của hồ ngầm mùa mưa. Chúc bạn có một sự chuẩn bị thể lực thật tốt và sớm hoàn thành giấc mơ chinh phục hang động lớn nhất thế giới!